Ο Θεός πέρα απο τον Θεϊσμό
The God Beyond Theism
του Νικήτα Μπάλλα
FreeChristians

PART B
Η χρεωκοπία της υλιστικής κοσμοθεωρίας

  Δεν είναι μόνο ο θεϊσμός που αργοπεθαίνει μπροστά στα μάτια μας. Μαζί του αργοπεθαίνουν και όλα τα παραγωγά του όπως ο α-θεϊσμός και η υλιστική φιλοσοφία. Μάλιστα, θα τολμούσα να πώ ότι το αντίστοιχο της υστερίας του θρησκευτικού φονταμενταλισμού είναι ο υπερ-καταναλωτισμός. Όπως δηλαδή ο θάνατος του θεϊσμού προκαλεί την σπασμωδική αντίδραση του φονταμενταλισμού, έτσι και τα πρώτα σημάδια του θανάτου της υλιστικής κοσμοθεωρίας προκαλούν την σπασμωδική αντίδραση του υπερ-καταναλωτισμού. Οι εξελίξεις αυτές φυσικά θα διαρκέσουν για πολλές δεκαετίες, ίσως και αιώνες, αλλά τα πρώτα σημάδια τους είναι εμφανή. Με βάση όλες αυτές τις εξελίξεις στον χώρο της θρησκείας υπολογίζεται ότι κάποια στιγμή στο μέλλον, δεν θα υπάρχει ούτε θεϊσμός ούτε α-θεϊσμός. Ίσως και να μην χρησιμοποιείται καθόλου η λέξη Θεός, οπότε σίγουρα δεν θα χρησιμοποιείται ούτε και η λέξη α-θεος, καθώς θα έχει χάσει πλέον το νοημά της. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά τους.

  Όπως διαμαρτύρεται και ο Thomas Talbott ( The Inescapable Love of God ), η θεολογία πάσχει απο σοβαρή έλλειψη φαντασίας, γιαυτό και απέτυχε παταγωδώς στην προώθηση υγειών αντιλήψεων για την θεότητα. Το πρόβλημα της έλλειψης φαντασίας έβλαψε όμως όχι μόνο τη θεολογία, αλλά όπως αναγνωρίζεται σήμερα, έβλαψε και τον χώρο της επιστήμης. Αναγνωρίζεται σήμερα ότι οι ικανότητες του ανθρώπινου εγκεφάλου όπως η διαίσθηση και η φαντασία όχι μόνο δεν υστερούν της λογικής σκέψης αλλά και την συμπληρώνουν. Όπως η φαντασία και η διαίσθηση χωρίς την καθοδήγηση της λογικής μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένες αντιλήψεις για την πραγματικότητα, αποδεικνύεται σήμερα ότι το ίδιο πράγμα ισχύει και αντιστρόφως. Η φαντασία και η διαίσθηση έχουν λανθασμένα υποτιμηθεί.

  Αυτό που δεν γνώριζαν ακόμα οι αρχιτέκτονες της υλιστικής κοσμοθεωρίας ήταν το γεγονός ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα, τόσο μέσω της λογικής σκέψης όσο και μέσω της «ολιστικής» σκέψης. Απορρίπτοντας λοιπόν τον ολιστικό τρόπο σκέψης, κατάντησαν να έχουν μία λειψή αντίληψη της πραγματικότητας. Ως αποτέλεσμα προέκυψε το τεράστειο υπαρξιακό κενό που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Όσο οφέλιμη και να είναι, η ορθολογιστική αντίληψη της πραγματικότητας είναι λειψή. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό.Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι υπερβολικά περίπλοκος. Πέρα απο το γεγονός ότι αποτελείται απο τρία στρώματα (τον αρχαϊκό «ερπετώδη» εγκέφαλο, τον θηλαστικό, και τον ανώτερο «φλοιό» ), το θαυμάσιο αυτό όργανο χωρίζεται επίσης και σε δύο ημισφαίρια, το αριστερό και το δεξιό. Η Brigitte Ludwig εξηγεί: «Οι σχετικοί ρόλοι των δύο ημισφαιρίων ανακαλύφθηκαν από το Γάλλο βιολόγο Paul Broca, ο οποίος διαπίστωσε ότι τραυματίες που είχαν υποστεί βλάβες σ'ενα συγκεκριμένο μέρος του αριστερού φλοιού παρουσίαζαν προβλήματα ομιλίας, προβλήματα που δεν υπήρχαν σε ασθενείς που είχαν υποστεί τις ίδιες βλάβες στη δεξιά πλευρά. Το αριστερό ημισφαίριο είναι έδρα του λόγου και της λογικής. Δεν χρειαζόταν περισσότερα για να θεωρηθεί "το ευγενές" ημισφαίριο, ενώ το δεξί ημισφαίριο παρουσιάστηκε σαν δευτερεύον. Αυτή η υπερβολική υπεροχή διαρκεί ακόμα και σήμερα. Εν τούτοις οι μελέτες του ερευνητή Roger Sperry (βραβείο Νόμπελ 1981) πάνω στον ρόλο των εγκεφαλικών ημισφαιρίων απέδειξαν την σπουδαιότητα του δεξιού εγκεφάλου, ειδικού στην μουσική και στις τέχνες, ικανού να αναγνωρίζει εικόνες, να ερμηνεύει μια έννοια οπτικά και να συλλαμβάνει ένα σύστημα ολιστικά, ενώ το αριστερό ημισφαίριο δεν μπορεί παρά να αναλύει» (8)

  O μεγάλος οραματιστής και φιλόσοφος μοναχός Alan Richard Griffiths (1906 – 1993) - γνωστός ως Bede Griffiths – χαρακτήρισε την αυτο-εξορία της επιστημονικής κοινότητας στον περιορισμένο κόσμο της υλιστικής αντίληψης ως «κάτι το τραγικό». Ξεκινώντας με τον Γαλιλαίο και τον Νεύτωνα, η επιστήμη ανέπτυξε μία υλιστική αντίληψη του σύμπαντος. Αυτή η αντίληψη «έφτασε σήμερα στο σημείο να κυβερνάει με απολυταρχικό τρόπο την σκέψη, την νοοτροπία και την συμπεριφορά των ανθρώπων. Βασική αρχή της υλιστικής κοσμοθεωρίας είναι η μείωση/αναγωγή ( reductionism ) των πάντων σε αυστηρά μηχανηστικά συστήματα και υλικές βάσεις. Αυτό το μηχανηστικό σύστημα ( κληρονομιά του Νεύτωνα ) ελεέγχει ακόμα και σήμερα την κάθε πτυχή της επιστήμης και της ζωής. Η μοντέρνα φυσική επιστήμη ξεκίνησε ως μία προσπάθεια να εξηγηθούν τα πάντα ως μόρια και άτομα που υπακούν μηχανικούς νόμους και μπορούν να γίνουν κατανοητά μέσω μαθηματικών υπολογισμών. Με άλλα λόγια, ολόκληρος ο φυσικός κόσμος κατέληξε να θεωρείται ως μία μηχανή» (9)

  Ο Griffiths επίσημαίνει ότι μία άλλη σοβαρή εξέλιξη στον χώρο της επιστήμης ήταν «το διαζύγιο του υλικού απο το ψυχολογικό και το πνευματικό». Ως αποτέλεσμα η υλική πραγματικότητα άρχισε να εξετάζεται απομονωμένα και ξεχωριστά απο τον ψυχολογικό/πνευματικό κόσμο. Περιορίζοντας τον ευατό της απλά στην ποσοτική πτυχή της ύλης, «περιόρισε την έρευνα σε μία πολύ στενη πτυχή της πραγματικότητας, και όταν αυτή η στενή πτυχή θεωρήθηκε ως ολόκληρη η πραγματικότητα, το αποτέλεσμα ήταν μία τραγική παραίσθηση... Ως αποτέλεσμα έχουμε σήμερα χωρίσει στην σκέψη μας την ύλη απο τον νου. Επίσης έχουμε χωρίσει την ύλη και τον νου απο την υπέρτατη πραγματικότητα, τον Θεό».

  Ο Fritjof Capra ( συγγραφέας του μπεστ-σέλλερ The TAO Of Physics ), γράφει με τη σειρά του «Τα φυσικά φαινόμενα δεν θεωρούνταν απο μόνα τους ως θεϊκά, και όταν η επιστήμη κατέστησε ακόμα πιό δύσκολη την πίστη σε κάποιον ( εξω-συμπαντικό ) θεό, η αντίληψη του θείου εξαφανίσθηκε απο την επιστημονική κοσμοθεωρία, αφήνοντας πίσω της το πνευματικό/υπαρξιακό κενό που χαρακτηρίζει τις μοντέρνες κοινωνίες μας... Επειδή η επιστήμη κυριαρχήθηκε απο την ορθολογιστική σκέψη, και επειδή η επιστημονική γνώση θεωρείται ως το μόνο αποδεκτό είδος γνώσης, η γνώση που πηγάζει απο την ανθρώπινη φαντασία και διαίσθηση δεν αναγνωρίζεται ως άξια σεβασμού» (10)

  Ο Wendel Krossa εξηγεί ότι η υλιστική αυτή κατεύθυνση της επιστήμης, ιδιαίτερα στη Δύση, οδήγησε την ανθρωπότητα σε κάτι το εντελώς καινούργιο, ένα νέο είδος αυστηρού α-θεϊσμού ως απόρριψη τόσο της ύπαρξης του Θεού όσο και της οποιασδήποτε πνευματικής πραγματικότητας. Μορφές α-θεϊσμού ως απόριιψη διαστρεβλωμένων θρησκευτικών και θεσμοποιημένων αντιλήψεων περι Θεού είναι πλήρως κατανοητές. Ακόμα και οι πρώτοι Χριστιανοί κατηγορήθηκαν ότι ήταν αθεϊστές επειδή απέρριπταν τους τότε θεούς προβάλλοντας παράλληλα τις δικές τους νέες αντιλήψεις περί Θεού. Όμως ο «επιστημονικός» υλιστικός αθεϊσμός είναι, όπως ισχυρίζεται ο Krossa μία νέα μορφή κοσμοαντίληψης: «Η απόρριψη της πνευματικής διάστασης της πραγματικότητας και η προβολή της υλικής διάστασης ως μόνη πραγματικότητα παρήγαγε προβληματικούς ανθρώπους. Η αυστηρά υλιστική κοσμοθεωρία οδηγεί σε μία διαστρεβλωμένη θεώρηση της πραγματικότητας και υπονομεύει πολλά βασικά στοιχεία της ‘ανθρωπιάς’ όπως η διαίσθηση, το συναίσθημα, η πνευματικότητα και η φαντασία» (11)

  Το πρόβλημα φαίνεται και στον χώρο της ανώτερης εκπαίδευσης όπου, ιδιαίτερα στις χώρες της Δύσης, συνεχώς υποβαθμίζεται η αξία των ανθρωπιστικών σπουδών ( humanities ) καθώς , λόγω και οικονομικών συγκυριών, η έμφαση δίνεται στις θετικές επιστήμες. Οι μεγάλες εταιρίες δεν έχουν ανάγκη απο φιλοσόφους, καλλιτέχνες και λογοτέχνες...

  Ο Griffiths πιστεύει ότι η υπερβολική αφοσίωση στον ορθολογισμό «προκαλεί ένα είδος σχιζοφρένειας, και αυτό ακριβώς έχει συμβεί στη Δύση, έχουμε υπερ-αναπτύξει την ορθολογιστική σκέψη και έχουμε υπο-αναπτύξει άλλα εξίσου σημαντικά μέρη της υπαρξής μας… Όταν σταματάμε στην ορθο-λογική συνειδητικότητα θεωρώντας την επιστήμη και την τεχνολογία ως τα μεγαλύτερα επιτευγματά μας εξυψώνουμε το εγώ ως κέντρο της ύπαρξης. Τα πάντα αναφέρονται πλέον στο εγώ, στο κέντρο του ατομιστικού εαυτού, και έτσι ζούμε τις ζωές μας σαν να μην υπάρχει τίποτα πέρα απο αυτό. Η υλιστική κοσμοθεωρία της Δύσης έχει συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην καθυστέρηση της ανάπτυξης όσον αφορά την ανθρώπινη συνειδητικότητα και δυστυχώς βλέπουμε την επιστήμη και την φιλοσοφία να είναι εγκλωβισμένες στο χαμηλό αυτό επίπεδο» (12)

  Στα λόγια του Griffiths ο Krossa προσθέτει: «Όταν αρνούμαστε ένα βασικό μέρος της ανθρώπινης συνειδητικοτητάς μας και ένα βασικό μέρος της ίδιας της ζωής και της πραγματικότητας, καταντάμε να ζούμε σε ένα μοναχικό, απομονωμένο και χωρίς νόημα σύμπαν. Το αποτέλεσμα αυτής της μεταστροφής στην κοσμοαντίληψη ήταν καταστροφικό καθώς προέκυψαν ένα σωρό ψυχολογικές και κοινωνικές παθολογίες – απομόνωση, αποξένωση, μοναξιά, κατάθλιψη και αυτοκτονία» (13)

  Ο θάνατος του παραδοσιακού θεϊσμού βρήκε πολλούς ανθρώπους απροετοίμαστους. Πριν προλάβουν να διερευνήσουν εναλλακτικούς τρόπους θεώρησης της πνευματικής πραγματικότητας, παρασύρθηκαν απο το τραύμα του θανάτου του θεϊσμού και υπέπεσαν σε όλες αυτές τις παθολογικές καταστάσεις που αναφέρουν συγγραφείς όπως ο Griffiths και ο Krossa. Ο μοντέρνος άνθρωπος ζει βουλημικά στην υλική διάσταση της πραγματικότητας αγνοώντας τις υπόλοιπες διαστάσεις της. Τα ευτελή είδωλα της καταναλωτικής κοινωνίας όμως δεν αρκούν για να καλύψουν το υπαρξιακό κενό που άφησε η συνειδητοποίηση ότι ο υπερ-προστατευτικός πατριάρχης θεός εκεί ψηλά με τα άσπρα γένια και το αυστηρό βλέμμα δεν υπάρχει.

  Ο βεβιασμένος ‘φόνος’ του θεϊστικού Θεού άφησε πολλούς σκεπτόμενους ανθρώπους εντελώς ξεκρέμαστους ( υπαρξιακά ). Το πρόβλημα είναι ότι οι μετα-θεϊστικές ιδέες περί Θεότητας δεν έχουν ακόμα σοβαρά προβληθεί στις προηγμένες κοινωνίες ως εναλλακτικές λύσεις έναντι των αναχρονιστικών πλέον –ισμών ( θεϊσμός, ντεϊσμός, αθεϊσμός ). Επειδή πολλοί νέοι επιστήμονες απορρίπτουν τον παραδοσιακό θεϊσμό ( και καλά κάνουν ), πέφτουν στην παγίδα του α-θεϊσμού, ο οποίος είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Τόσο ο θεϊσμός όσο και ο αθεϊσμός απολυτοποιούν και αντικειμενικοποιούν ιδέες και αντιλήψεις. Αυτό όμως που ονομάζουμε Θεός γίνεται αντιληπτό μονάχα μέσα στα πλαίσια της σχετικότητας και της υποκειμενικότητας. Κανένας άλλος δεν μπορεί να αντιληφθεί την θεότητα ( ή την πραγματικότητα ) ακριβώς όπως την αντιλαμβάνεται ο καθένας μας ξεχωριστά. Τη στιγμή που κάποιος ή κάποιοι απολυτοποιούν και προβάλλουν τις οποιεσδήποτε ιδέες τους σχετικά με την θεότητα ως αντικειμενικές και «αλάθητες», δημιουργούν ένα είδωλο. Αυτό ακριβώς κάνει ανα τους αιώνες η θεϊστική θρησκεία. Αυτό έκανε και ο αυστηρός αθεϊσμός της υλιστικής επιστήμης. Και οι δύο ιδέες - θεϊσμός και αθεϊσμός – έχουν να κάνουν με το μηχανικό σύμπαν του Νεύτωνα όπου είτε υπάρχει κάποιος που το κούρδισε είτε δεν υπάρχει. Το κβαντικό σύμπαν όμως θέτει νέα ερωτήματα που δεν απαντιούνται ικανοποιητικά με τη διπολική εξήγηση θεϊσμού-αθεϊσμού. Σιγά σιγά οι ραγδαίες εξελίξεις στον χώρο της επιστήμης υποχρεώνουν τους επιστήμονες να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους σχετικά με την πραγματικότητα. Το ζητούμενο τώρα δεν είναι εάν υπάρχει ή δεν υπάρχει κάποιος Θεός ‘εκεί έξω’, που να ελεέγχει το σύμπαν σαν κάποιο Μεγάλο Αφεντικό. Τα ερωτήματα που πρκύπτουν απο τη νέα επιστήμη είναι εντελώς διαφορετικά. Βασικά οι νέες ανακαλύψεις της επιστήμης κονιορτοποιούν την κοσμοθεωρία του Νεύτωνα, και μαζί της κονιορτοποιούν και το δίπτυχο θεϊσμού-αθεϊσμού.

  Ιδού μερικά απο τα νέα ερωτήματα που καλούμαστε να απαντήσουμε: Γιατί εξελίσεται η τάξη και η ζωή μέσα απο το χάος και το τυχαίο; Γιατί προέκυψε συνείδηση στο σύμπαν; Γιατί προέκυψε το σύμπαν; Γιατί να υπάρχει πραγματικότητα αντί να μην υπάρχει απολύτως τίποτα; Γιατί εξελίσσεται το σύμπαν με φυσικούς νόμους που φαίνονται ειδικά προγραμματισμένοι να παράγουν ζωή και όχι με κάποιους άλλους φυσικούς νόμους; Γιατί να υπάρχουν φυσικοί νόμοι; Τί είναι πραγματικότητα; Πόσες πραγματικότητες υπάρχουν; Πόσες διαστάσεις υπάρχουν; Πόσο πραγματική είναι η πραγματικοτητά μας; Ζούμε σε μία εικονοική πραγματικότητα; Ο χωροχρόνος του συμπαντός μας υπολογίζεται να καλύπτει γύρω στα 100 δισεκατομμύρια χρόνια ολικής ύπαρξης ( παρελθόν, παρόν και μέλλον ). Τί έγινε τα περίπου 20 δισεκαττομύρια έτη της μέχρι τώρα ύπαρξης του σύμπαντος; Τί θα γίνει στα υπόλοιπα περίπου 80 δισεκατομμύρια έτη που του απομένουν; Ποιός ο ρόλος του ανθρώπου στο μέλλον του σύμπαντος; Που θα βρίσκεται ο άνθρωπος σε χίλια χρόνια απο τώρα, σε ένα εκατομμύριο χρόνια, ή σε ένα δισεκατομμύριο χρόνια; Υπάρχει άλλη ζωή στο σύμπαν; Είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος ένα κομπιούτερ; Τί είναι συνείδηση; Είναι δυνατή η τεχνητή συνείδηση; Πολλά απο τα ερωτήματα αυτά η επιστήμη προσπαθεί να απαντήσει μέσα σε υλιστικά πλαίσια, αλλά ακόμα και σκληροπηρυνικοί υλιστές φυσικοί έρχονται αντιμέτωποι στα όρια της λεγόμενης υλικής πραγματικότητας με ένα αδιαπέραστο τείχος μυστηρίου πέρα απο το οποίο αναγνωρίζουν ότι υπάρχει περαιτέρω πραγματικότητα στην οποία όμως η επιστημονική μέθοδος δεν έχει πρόσβαση. Οι κάποτε σίγουροι για τον εαυτό τους θετικοί επιστήμονες, ιδιαίτερα οι θεωρητικοί φυσικοί, ταπεινώθηκαν όσο και ενθουσιάσθηκαν απο τις νέες ανακαλύψεις σχετικά με την πραγματικότητα. Αντιλαμβάνονται άλλα επίπεδα πραγματικότητας, πέρα απο το δικό μας γνώριμο τεσσάρων διαστάσεων χωρο-χρόνο. Επιστήμονες όπως ο Stephen Hawking, αν και απορρίπτουν τον παραδοσιακό θεϊσμό, εντούτοις μιλάνε συνέχεια για υπερσυμπαντικά επίπεδα πραγματικότητας.

  Με άλλα λόγια οι νέοι επιστήμονες αρχίζουν να απορρίπτουν, έστω και αθελά τους, τον υλιστικό αθεϊσμό, ο οποίος αποδεικνύεται σήμερα το ίδιο αναχρονιστικός με την Νευτώνια φυσική. Οι ισχυρισμοί των υλιστών-αθεϊστών φιλοσόφων ότι δεν υπάρχει τίποτα πέρα απο το υλικό μας σύμπαν ακούγονται σήμερα το ίδιο ανεπαρκείς με τους θεϊστικούς ισχυρισμούς του παρελθόντος. Τα τείχη μυστηρίου μπροστά στα οποία στέκονται με δέος οι νέοι επιστήμονες δεν μπορούν να γκρεμισθούν προς το παρόν με καμμία απο τις γνωστές επιστημονικές μεθόδους. Παρόλα αυτά παραδέχονται ότι πέρα απο τα τείχη αυτά υπάρχουν άπειρα επίπεδα πραγματικότητας τα οποία ο ανθρώπινος νους δεν δύναται να συλλάβει. Επιστροφή του θεϊσμού; Όχι βέβαια. Απλά πρόκειται για αναγνώριση μίας Υπέρτατης Πραγματικότητας η οποία κρύβεται πίσω απο την πραγματικότητα του υλικού μας σύμπαντος. Οι έρευνες στον μυστηριώδη κβαντικό μικρόκοσμο έχουν εντοπίσει ένα άπειρο εσωτερικό σύμπαν το οποίο αποδεικνύεται ως πολύ πιό απίθανο απο ότι  φαντάζονταν και οι πιό εξωφρενείς συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Ο ορθολογισμός και η λογική έχουν γίνει εντελώς «ρόμπα».

  Ο Stephen Hawking (14) αναγνωρίζει ότι η επιστημονική μέθοδος δεν μπορεί να έχει πρόσβαση σε μεγέθη μικρότερα απο το όριο του λεγόμενου μεγέθους Plank Length το οποίο είναι υπερβολικά μικροσκοπικό (0.0000000000000000000000000000000000001616 χιλιοστά!). Όπως γράφει χαρακτηριστικά, δεν είμαστε σε θέση ακόμα να κτίσουμε το απαραίτητο επιστημονικό όργανο που να μας επιτρέπει να εξετάσουμε τόσο μικροσκοπικές κλίμακες, καθώς ένα τέτοιο όργανο «θα πρέπει να είναι μεγαλύτερο απο το ηλιακό μας σύστημα κάτι που βλέπω δύσκολο να χρηματοδοτούν προς το παρόν οι κυβερνήσεις μας...». Όχι ότι ο μικροσκοπικός κόσμος μέχρι το όριο Plank δεν κρύβει μυστήρια. Εξετάζοντας το ενδεχόμενο κάποια στιγμή στο μέλλον η επιστήμη να ανακαλύψει τί βρίσκεται στον θαυμαστό κόσμο των μικροσκοπικών μεγεθών, ο Hawking συμπεραίνει «Η εμπειρία του παρελθόντος μας διδάσκει ότι πιθανότατα θα ανακαλύψουμε νέα απρόβλεπτα φαινόμενα κάθε φορά που θα επεκτείνουμε την παρατηρησή μας σε μικρότερες κλίμακες» (15) Όπως λέει και ο Griffiths «ούτε οι πέντε αισθήσεις μας ούτε η λογική έχουν πρόσβαση στην πραγματικότητα αυτή» (16)

  Δεν είναι μόνο ο μικρόκοσμος που κάνει τους επιστήμονες να ενθουσιάζονται σα μικρά παιδιά. Η έρευνα των νέων κοσμολόγων ‘προς τα έξω’ έχει οδηγήσει στην αναγνώριση ότι όσο περισσότερο και αν ερευνάνε προς τα έξω, τόσο περισσότερα μυστήρια θα ανακαλύπτουν. Πολλοί αστροφυσικοί και κοσμολόγοι παραδέχονται ότι δεν έχουν καμμία ιδέα σχετικά με τα ‘σύνορα’ του υλικού μας σύμπαντος, τα οποία όπως φαίνεται απλά δεν υπάρχουν! Οι απρόβλεπτες αυτές εξελίξεις οδήγησαν σε μία άτυπη εκεχειρία μεταξύ επιστήμης και θρησκείας/φιλοσοφίας καθώς γίνεται ολοένα και περισσότερο αντιληπτή η χρησιμότητα και των δύο κλάδων όσον αφορά την καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας. Έτσι εξηγείται και η φαινομενική νεκρανάσταση του παραδοσιακού θεϊσμού. Αυτό που έχει αρχίσει να ‘ανασταίνεται’ όμως δεν είναι ο θεϊστικός Θεός, αλλά η ελπίδα των ανθρώπων ότι τελικά η ύπαρξη δεν είναι χωρίς νόημα ή σκοπό και ότι υπάρχει μία Υπέρτατη Πραγματικότητα. Επιφανείς επιστήμονες όπως ο Paul Davies, ο Keith ward, κλπ, όταν αναφέρονται Κοσμικό Νου ή στην Πηγή Ϋπαρξης, δεν μιλάνε για τον άνεργο πλέον θεϊστικό Θεό του Νεύτωνα αλλά για κάτι πολύ πιό μυστηριώδες και συνάμα θαυμάσιο: «Yπάρχει κάτι το μυστηριώδες πίσω απο την υλική πραγματικότητα και οι επιστήμονες προσπαθούν να ονομάσουν ορισμένες πτυχές της μυστηριώδους αυτής πραγματικότητας επινοώντας εξωτικά ονόματα και ορισμούς όπως ‘σκοτεινή ύλη’ ( dark matter ), κλπ. Μπορεί να ανακαλύψουν κάτι περισσότερο για την πτυχή αυτή της ύλης, αλλά και πάλι θα έρθουν αντιμέτωποι με κάποιο αξεπέραστο πέπλο μυστηρίου όσον αφορά του τί κρύβεται πίσω απο αυτήν την πτυχή. Καταντάει ένας ατέλειωτος κύκλος» (17)

  O Capra ( βλέπε The Turning Point ) προσθέτει «Τα φαινόμενα του κβαντικού κόσμου είναι τόσο περίπλοκα ώστε δεν υπάρχει καμμία απολύτως βεβαιότητα ότι θα διατυπωθεί ποτέ κάποια τελική θεωρία. Οι επιστημονικές θεωρίες ποτέ δεν μπορούν να προσφέρουν μία ολοκληρωμένη και οριστική περιγραφή της πραγματικότητας. Πάντα θα περιορίζονται στο να προσφέρουν κατα προσέγγιση περιγραφές της πραγματικότητας. Με άλλα λόγια οι επιστήμονες δεν πραγματεύονται την αλήθεια. Πραγματεύονται περιορισμένες και ‘στο περίπου’ περιγραφές της πραγματικότητας». Οι θεωρίες σχετικά με την φύση και ουσία της υλικής πραγματικότητας διαδέχονται η μία την άλλη. Μία απο τις θεωρίες που έχουν αρχίσει να γίνονται αποδεκτές στην ευρύτερη επιστημονική κοινότητα προτείνει ότι ολόκληρη την λεγόμενη υλική πραγματικότητα δεν είναι παρά κύματα ή πεδία ενέργειας. Γνωρίζουμε πλέον σήμερα ότι τα άτομα δεν είναι παρά παλλόμενη ενέργεια. Υπάρχει επίσης η θεωρία των σωματιδίων, και η θεωρία του ‘εξαρτάται απο τον παρατηρητή’. Πράγματι οι θεωρίες δίνουν και παίρνουν όσον αφορά την περιγραφή της πραγματικότητας. Όλοι σχεδόν οι θεωρητικοί φυσικοί μιλάνε για πολλαπλά σύμπαντα. Ο φιλόσοφος George Gale (18) έχει ετοιμάσει μία ολόκληρη λίστα με πολλές «επιστημονικές θεωρίες που περιέχουν την ιδέα πολλαπλών συμπάντων». Τα όρια όπου σταματάει η επιστήμη και ξεκινάει η επιστημονική φαντασία δεν είναι πλέον ευδιάκριτα.

  Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πολύ της μόδας η θεωρία ότι το υλικό μας σύμπαν είναι ένα απέραντο ολόγραμμα και προέκταση/προβολή μίας ανώτερης πραγματικότητας την οποία όμως δεν μπορούμε να αντιληφθούμε εφόσον ζούμε μέσα στις περιορισμένες διαστάσεις του ολογράμματος. Τη θεωρία ότι το σύμπαν είναι ένα ολόγραμμα την υποστηρίζουν πολλοί επιστήμονες και την φλερτάρει ακόμα και ο Stephen Hawking όπως βλέπουμε στο δεύτερο κεφάλαιο του νέου βιβλίο του με τίτλο The Universe In a Nutshell, όπου ο διάσημος επιστήμονας εξηγεί πώς το σύμπαν μας μπορεί να είναι ένα είδος ολογράμματος μίας ( ανώτερης ) πραγματικότητας περισσότερων διαστάσεων. Στο ίδιο κεφάλαιο, ο Hawking επαναλαμβάνει την πεποιθησή του ότι ο χωρο-χρόνος του συμπαντός μας αποτελείται στην πραγματικότητα απο 10 ή 11 διαστάσεις, ενώ σε άλλα σημεία του βιβλίου του τονίζει ότι το υλικό σύμπαν μας δεν είναι το μόνο που υπάρχει, καθώς υπάρχουν άπειρα σύμπαντα...

  Εξίσου δημοφιλής είναι και η θεωρία ότι που χρησιμοποιεί την αναλογία των κομπιούτερ, προτείνοντας ότι ζούμε μέσα σε ένα είδος εικονικής πραγματικότητας, η οποία περιέχεται σε άλλη εικονική πραγματικότητα και ούτω καθεξής μέχρι κάποια «υπέρτατη» πραγματικότητα. Αυτό που έχει σημασία με όλες αυτές τις νέες θεωρίες είναι η αναγνώριση απο πλευράς επιστήμης μίας υπερβατικής πραγματικότητας χωρίς την οποία το υλικό σύμπαν δεν μπορεί να εξηγηθεί Φυσικά η υπερβατική αυτή πραγματικότητα αποκαλύπτει την ύπαρξη της Θεότητας. Πώς αλλοιώς μπορεί να χαρακτηρισθεί κάτι τόσο ασσύλιπτα όμορφο; Δεν μιλάμε βέβαια για κάποιον θρησκευτικό Θεό που να έχει ανάγκη απο την δουλική μας υποταγή ή προσκύνηση. Μιλάμε για την Πηγή κάθε ύπαρξης, μέσα στην οποία Πηγή «ζούμε, κινούμαστε και έχουμε την υπαρξή μας». Σε ένα επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύθηκε το 1998 στο περιοδικό Newsweek επισημάνθηκε ότι «οι φυσικοί έχουν σκοντάψει επάνω σε σημάδια ότι το σύμπαν είναι κατα παραγγελία φτιαγμένο για την εξέλιξη ζωής και συνειδητικότητας... Όταν αναλογισθεί κανείς ότι οι φυσικοί νόμοι είναι ειδικά και λεπτομερειακά σχεδιασμένοι να παράγουν το σύμπαν όπως το βλέπουμε, αναπόφευκτα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σύμπαν δεν εμφανίσθηκε έτσι χωρίς λόγο αλλά έχει κάποιο σκοπό» (19).

  Και πάλι ας μου επιτραπεί να επαναλάβω ότι όλοι αυτοί οι επιστήμονες στους οποίους αναφέρομαι δεν είναι ούτε θρήσκοι ούτε θεϊστές. Είναι απλά επιστήμονες που ανακαλύπτουν ο καθένας με διαφορετικό τρόπο την υπερβατική διάσταση της πραγματικότητας. Ανακαλύπτουν τα δακτυλικά αποτυπώματα του Θεού που υπάρχει πέρα απο τον Θεό της θρησκείας. Ο Paul Davies εξηγεί: «Αργά ή γρήγορα όλοι μας υποχρεωνόμαστε να αποδεχτούμε κάτι ως δεδομένο, είτε αυτό είναι Θεός, είτε λογική, ή κάποια σειρά νόμων ή κάποια άλλη βάση της ύπαρξης. Οπότε τα ‘υπέρτατα’ ερωτήματα θα παραμένουν πάντα πέρα απο τη σκοπιά της εμπειρικής επιστήμης όπως την ορίζουμε σήμερα... Ανάμεσα στους επιστήμονες που δεν είναι θρήσκοι ή θρησκευόμενοι, πολλοί ομολογούν ένα ανεπαίσθητο συναίσθημα ότι ‘κάτι’ υπάρχει πέρα απο την επιφανειακή πραγματικότητα που παρατηρούμε καθημερινά γύρω μας. Διαισθάνονται κάποιο ‘νόημα’ πίσω απο την ύπαρξη του σύμπαντος. Ακόμα και οι σκληροπυρηνικοί αθεϊστές αισθάνονται συχνά κάποιο ιερό δέος για την φύση, νοιώθουν κάποια κατάνυξη ή θρησκευτικό συναίσθημα για το βάθος, την ομορφιά και το μυστήριο της ύπαρξης». Για το αναντίρηττο θρησκευτικό συναίσθημα των επιστημόνων, ο Davies επικαλείται και την μαρτυρία του μεγάλου επιστήμονα Fred Hoyle ο οποίος είπε: «Πάντα έβλεπα ως περίεργο το ότι ενώ οι περισσότεροι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι απορρίπτουν την θρησκεία, στην πραγματικότητα η θρησκεία είναι γιαυτούς έμμονη ιδέα περισσότερο απο ότι είναι για τους θεολόγους». Πριν προλάβουν να τον «στρατολογήσουν» οι άνθρωποι της θρησκείας ο Davies διευκρινήζει «ανήκω στην κατηγορία των επιστημόνων που δεν ανήκουν σε καμμία θρησκεία αλλά που εντούτοις αρνούνται ότι το σύμπαν είναι προϊόν τυφλής τύχης, ή ότι είναι χωρίς κάποιο προορισμό ή υπέρτατο νόημα. Κατα τη διάρκεια της επιστημονικής μου έρευνας έχω έρθει στο σημείο να πιστεύω όλο και πιό δυνατά ότι το υλικό σύμπαν μας είναι τόσο έξυπνα και σοφά φτιαγμένο που αποκλείεται να έγινε έτσι χωρίς λόγο. Πρέπει να υπάρχει κάποιο βαθύτερο επίπεδο εξήγησης. Εάν κάποιοι ονομάζουν αυτό το βαθύτερο επίπεδο «Θεό», είναι καθαρά θέμα γούστου και ορισμών. Επιπλέον έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο νους, δηλαδή η συνειδητή αντίληψη του κόσμου, δεν είναι κάποιο τυχαίο ή χωρίς νόημα προϊόν της φύσης αλλά μία απόλυτα θεμελιώδης πτυχή της πραγματικότητας» (20)

  Επιστήμονες όπως ο Davies δεν χρειάζονται την θρησκεία επειδή ο Θεός που ανακαλύπτουν, δεν έχει καμμία σχέση με τις θρησκείες οι οποίες πάντα προσπαθούν να βάλουν την θεότητα μέσα σε ένα κουτί. Αναγνωρίζουν ότι όπως «δεν χωράει σε κανένα ναό φτιαγμένο απο ανθρώπινα χέρια», η Πηγή της κάθε ύπαρξης δεν χωράει ούτε και στα στενά όρια κάποιας θρησκείας, δόγματος ή ιδεολογίας. Οι επιστήμονες που ανακαλύπτουν τον Θεό πέρα απο τον Θεό ενστικτωδώς αποφεύγουν την θρησκεία. Βλέπουν τους ισχυρισμούς της θρησκείας ότι κατέχει αλάθητες αλήθειες ως αποδεδειγμένα λανθασμένους. Για παράδειγμα, όλα τα λεγόμενα αλάθητα της Χριστιανικής θρησκείας ( Βίβλος, Ιερή Παράδοση, Οικ. Συνόδοι, Πάπες, κλπ ) έχου